"Rauhfaser is een vrij uniek product."

Axel Kufus is professor voor ontwerp en ontwikkeling in design aan de Universiteit voor de Kunsten in Berlijn en gaf recentelijk een workshop waarin de sensuele kwaliteit van Rauhfaser experimenteel werd belicht. Maar hoe staat hij zelf tegenover dit product? Dat vertelt hij in een interview.

Meneer Kufus, welke associaties hebt u met Erfurt Rauhfaser?

Rauhfaserbehang heeft iets alomtegewoordigs. Het hoort bij de standaarden die onze gebouwde omgeving voor ons gevoel al sinds mensenheugenis - concreet ruim 150 jaar - begeleidt. Er zijn niet veel van dergelijke producten die hun essentie trouw zijn gebleven en met ogenschijnlijk weinig veranderingen over een dergelijke lange periode hebben doorstaan. Moet het werkelijk worden gefabriceerd? Was het er niet altijd al? Als designer kan ik alleen mijn hoed afnemen voor een dergelijk product, dat natuurlijk in onze wereld hoort, bijna niet meer weg te denken is, en dit feit niet van de daken hoeft af te schreeuwen. Bovendien was Rauhfaserbehang als zodanig niet uitgevonden. De apotheker Hugo Erfurt had in 1864 alleen een versiering nodig voor zijn etalage. Om van daar uit al onze vier muren te kunnen veroveren, doet vermoeden dat het in de kern een geniale DNA bevat.

Erfurt_Interview_Kofus_Rauhfaser_Tapete

Is Rauhfaser ook zoiets als Coca-Cola, dat oorspronkelijk als hoestdrank werd uitgevonden om vervolgens tot frisdrank te worden omgedoopt?

Nee, ik wil het niet vergelijken met Coca-Cola. Eerder met mineraalwater. Dat is veel neutraler, bescheidener en gezonder. Rauhfaserbehang is zo een eenvoudig, universeel product dat min of meer zonder problemen alle trends van de afgelopen 150 jaar overleefde - ook al waren er zeker enkele dalen waar vanuit de hoogtepunten van de behangmode op werd neergekeken.

Is een dergelijk succes te plannen?

Zeker niet op deze manier. Rauhfaser kan gerust worden omschreven als de standaard. Maar standaarden ontwikkelen zich. Het komt voort uit een consensus van vele ontwikkelingen, ervaringen en gewoonten. Daarvoor is tijd nodig. Wij gaan als designers niet zonder meer zitten en roepen: "Nu ontwikkel ik een standaardproduct”" - dat is gedoemd te mislukken. Standaarden komen op de een of andere manier tot stand - worden als zodanig erkent en dan ook verdedigd. Dat ligt in onze cultuur. Zeker in de Duitse cultuur. Wij streven ernaar standaarden te maken, omdat we daardoor zekerheid krijgen. Misschien bieden ze zelfs veiligheid en oriëntatie. Er zijn veel mensen die niet buiten de norm willen vallen, die zich liever aanpassen aan het ontwerp, maar ook aan de sociale adhesie, die dingen niet in twijfel trekken. Hun persoonlijkheid komt dan op een andere manier aan het licht.

Erfurt_Interview_Kofus_Rauhfaser_Tapete_2

Het reclamebureau Jung von Matt heeft een woonkamer ontwikkeld die overeenkomt met de gemiddelde smaak van Duitsers. Bedoelt u dit soort standaard?

Standaard biedt normaliteit. Dit moet op zich niet benauwend zijn. Hier worden de clichés van het gemiddelde gepresenteerd - en zo heb je eenvoudig de lachers op je hand - van iedereen die zich wil onderscheiden van het gemiddelde. De "avant-garde" valt dan weer graag terug in de normaliteit, terwijl alle trends dit en elkaar willen overbieden. Zo draaien we in een rondje - en Rauhfaser kijkt gelaten toe.

Die ook in de woonkamer van Jung von Matt is vertegenwoordigd.

Correct, maar het valt in tegenstelling tot de meubels niet op. Het treedt niet op de voorgrond, staat niet in het voetlicht om vervolgens weer van podium af te stappen. Het is er gewoon.

Was is het fenomeen dat daar achter steekt?

Het is de chaos van de korreligheid, er is geen sieraad, geen rapport, geen betekenis. Dat wordt aan anderen overgelaten. Het is een spel met vaagheid. Het Rauhfaser-behang is de perfecte camouflage voor de wand. Het toornt uit boven de eigenaardigheden, de materialiteit, de oneffenheden, het vormt de basis voor kleur, foto’s en meubels. Het is een betrouwbare basis waarop ik kan bouwen.

 

Bijkomende informatie

> ERFURT Rauhfaser